Is hardlopen gevaarlijk?

Een lach, een traan

Hoe dubbel het leven soms kan zijn…. Vorige week was het feest in Eindhoven. De ene loper na de andere bereikte moe, maar dolgelukkig de finish van de (halve) marathon en liep nadien glunderend met de medaille in de hand in de straten rond. Praatte nog uren door over het mooie parcours, het prachtige weer of de leuke muziekgroepjes die de boel opvrolijkten.  Ondertussen konden we al vele verslagjes lezen op de blogs, verslagjes waarbij het enthou-siasme van het scherm spat. Allemaal hebben ze het over het volgende: sfeer. Ambiance. Geluk. Emotie.

Emoties van een heel andere aard echter voor de familie, vrienden en nabestaanden van één van de duizenden lopers. Eén van de deelneemsters aan de halve marathon werd immers onwel een vijftal kilometer voor de finish (lees meer hier). Omstaanders probeerden haar nog te reanimeren, de hulpdiensten waren supersnel ter plaatse en toch… het mocht niet baten. De dame overleed in de ambulance.  Het bericht bereikte me pas zondagavond, het gebeurde vond plaats zonder dat ik er ook maar iets van had gemerkt. Hetzelfde geldt voor vele lopers. Maar toch zet het ongeluk een serieuze domper op het Eindhovense feestje, uiteraard.

Is marathonlopen wel gezond? 

Dergelijke onheilsberichten doen telkens weer de discussie oplaaien. “Is (halve) marathonlopen wel zo gezond?”, “Forceren mensen zich niet te veel?” of nog: “Kan het menselijk lichaam dergelijke inspanningen eigenlijk wel aan?”. Critici van de loopsport, of de non-believers zoals Kaat ze ook wel noemt,  nemen dergelijke ongevallen maar al te graag mee in hun pleidooi om hun gelijk te behalen.

Finish Parijs, mama in haar nopjes

Zelf probeer ik al jarenlang m’n bezorgde mama ervan te overtuigen dat marathonlopen echt niet zo gevaarlijk is. M’n mama zou me liever zien schaken of denksport beoefenen denk ik, dan elke week een halve marathon lopen. Bij elke marathon die ik loop slaat de schrik haar om het hart en is ze pas gerust als ik na afloop een smsje stuur. Hoe dat zo komt? Tijdens m’n allereerste marathon in Parijs 2007 werden we getrakteerd op een ware hittegolf. Bij de start om 9u ‘s morgens was het al ruim 25 graden, en het werd er niet kouder op naarmate de tijd verstreek en de marathon vorderde. Mama stond toen samen met Maarten te supporteren aan de finish. Door de hitte hadden heel wat lopers het moeilijk en enkelen werden onwel, vielen of moesten afgevoerd worden. Een beeld dat op het netvlies van m’n mama staat gebrand. Dat ik tien minuten later fris en fruitig (nou ja….) de finish overhuppelde is bijzaak. Zij herinnert zich vooral de onwel geworden lopers. Leg dan maar eens uit dat lopen niet gevaarlijk is…

Een terechte bezorgdheid uiteraard, al wil ik dat toch graag even nuanceren.

De cijfers

Het zal jullie niet verbazen dat ik, als cijferfreak, al snel even met statistiekjes ga zwaaien. Hoe vaak gebeurt het immers dat iemand overlijdt tijdens een sportevenement (lopen)? Twee, misschien drie keer op een jaar? Het vorige sterfgeval in Eindhoven dateert van 2008, en de keer daarvoor van 1995. Om maar te zeggen…. Of neem de marathon van Rotterdam, waar dit jaar helaas ook een sterfgeval te betreuren viel: er deden toen 16.000 lopers mee, die samen 50.000 uren intensief sportten. Dan is één hartfalen statistisch gezien heel laag.

Als je dan weet dat er wekelijks tientallen wedstrijden worden georganiseerd waar op hun beurt nog eens honderden tot duizenden mensen deelnemen, is het dan zo verwonderlijk dat ooit eens iemand onderweg onwel wordt?  Dagelijks worden tientallen mensen onwel op het werk, of in het verkeer, in de supermarkt of gewoon thuis. Maar dat komt natuurlijk niet in de krant. Maar gebeurt het tijdens of na een marathon, dan is het groot nieuws….  En zou het ook niet kunnen dat er meer berichten komen over onwel geworden lopers omdat er gewoonweg meer lopers zijn dan pakweg tien jaar geleden?

Duizenden lopers nemen wekelijks deel aan lange afstandwedstrijden….

Amerikaanse onderzoekers namen de proef op de som : Aaron Baggisch, de cardioloog van de Boston Marathon, analyseerde gegevens van deelnemers aan halve en hele marathon tussen 1 januari 2000 en 31 mei 2010. In die 10 jaar liepen bijna 11 miljoen mensen zo’n lange afstand. Van deze lopers kregen er 59 een hartstilstand, dat wil zeggen 1 op de 184.000. Een hart-stilstand kwam vaker voor bij de marathon dan bij de halve, en vaker bij mannen dan vrouwen.  Van de 59 hartstilstanden waren er 42 fataal. Dit sterftecijfer is lager dan bij hartproblemen die zich thuis of op een afgelegen plek voordoen. Volgens Baggish is de overlevingskans tijdens een loopevenement bovendien net groter omdat daar medische hulp en omstanders aanwezig zijn die reanimatie kunnen toepassen. Tot slot werd vastgesteld dat de meeste slachtoffers reeds een hartaandoening hadden.

Met andere woorden: je krijgt geen hartaanval door het lopen, maar als je hardloopt met een bestaande aandoening, dan kan de marathon natuurlijk nét die druppel zijn die de emmer doet overlopen. Maar dan nog ben je in een marathon “veiliger” omdat de kans dat hulpverlening dichtbij is groter is dan wanneer je pakweg thuis of op het werk zit.

Gerust hart?

Wil dat zeggen dat je nu zomaar met een gerust hart kilometers kan gaan malen en de marathons aaneen kan rijgen? Natuurlijk niet. Een gezond sporter is een verstandig sporter. Een gezond sporter luistert naar de signalen van zijn lichaam en respecteert die. Zoals gezegd in het onderzoek ligt een reeds bestaande aandoening vaak aan de basis van een hartfalen tijdens de wedstrijd. Dit  zegt ook Han Inklaar, voorzitter van de werkgroep Cardiovasculaire Screening en Sport (NL), die wijst op het feit dat in de meeste gevallen van hartproblemen tijdens een wedstrijd ook eerder al tekenen waren dat iets fout zat. Het loont dus wel even de moeite om je te laten checken bij een sportarts / cardioloog om zeker te zijn dat alles goed zit. Dan kan je tenminste met een gerust hart lopen.

Practice what you preach? Jazeker. Ook ik ben me heel bewust van de risico’s van intensief trainen en luister – in tegenstelling tot vroeger (ik beken) – heel goed naar m’n lijfje. Beetje moe? Rustdag dan. Stijve spieren? Misschien zwemmen in plaats van lopen. En zo had ik ook in juli last van pijn in de borststreek. Na de marathon van Rijkevorsel, een week voor de 6 uren loop van Aalter. Bang was ik. Want was het wel een goed idee om 6 u te lopen met pijn in de borststreek? Een doktersbezoek bracht meteen raad. De dokter had nog nooit zo’n schoon “ECG” gezien zei hij, een rustpols van 41 en een perfect regelmatige hartslag. De machine dacht zelfs dat ik 28 jaar was (woehahahaha). En de pijn in de borststreek dan? Een beetje te enthousiast geweest bij het krachttrainen en een beetje spiertjes verrokken. Niet meer, niet minder. En ondergetekende kon helemaal opgelucht genieten van de 6u van Aalter!

De hartslag van een 28-jarige topsporter woehahahahaha

Ik kan jullie dus maar één ding aanraden: doen! Laat regelmatig een check up doen en luister naar je lichaam. En dan: onbezorgd genieten van je wedstrijden!

“The risk goes up when you get off the sofa to exercise; however, if you spend all your time on the sofa, that dramatically raises your risk of going straight to the big pine box.”. (bron: Runnersworld)

Geef een reactie